18 maart 2026

Dankzij VR aan een baan geholpen

Ga eens onderzoeken of VR (virtual reality) kan helpen bij jobcoaching. Dat was kortgezegd de vraag van Harold Rijper, manager bij Reakt, aan Gerdien Ridderhof als projectleider. Samen met Yvette van Pijlen en Hilde Frietman, jobcoaches bij Reakt, begonnen ze een pilot. De eerste resultaten zijn veelbelovend. 

Hilde, Gerdien en Yvette zijn dagelijks, samen hun cliënten, bezig met het vinden, inwerken en behouden van een baan. Soms lukt het cliënten niet om weer aan de slag te gaan. Dat kan diverse oorzaken hebben. Met VR hebben ze nu een nieuw middel in handen om jobcoaching succesvoller te maken.  

Virtual reality. Hoe gaat ’t in zijn werk? 

Er is een basisprogramma VR wat aanpast kan worden om zo optimaal situaties te kunnen oefenen. Dat programma wordt afgespeeld op de VR-bril van de cliënt. Yvette en Hilde doen de praktische kant van de VR-pilot. Zij bedienen 2 aparte VR-schermen. Het ene scherm toont wat de cliënt ziet. “Zo kan ik checken of alles wel goed gaat. En op het andere scherm bestuur ik de persoon met wie de cliënt in gesprek is. Al naar gelang de oefening kan ik de potentiële werkgever ongeïnteresseerd laten kijken, of hem naar de cliënt laten staren.”, aldus Yvette.  

Zo’n VR gesprek is voor ons een uitdaging. Ik moet het gesprek voeren, notities maken, feedback maken en in de gaten houden of alles wel goed verloopt. Dat is veel tegelijkertijd, maar je wordt er handiger in naarmate je het vaker hebt gedaan, geeft ze aan. 

Je denkt en voelt anders

“Een van de oefeningen die we met de VR bril doen is een sollicitatiegesprek voorbereiden en houden. Dat deden we eerst met een rollenspel, maar VR tilt dit naar een heel ander niveau. Met VR zitten ze in het gesprek, want ze beleven het heel realistisch.” vertellen ze.  

“Ik weet wel zeker dat je dergelijke inzichten niet bereikt met een rollenspel.” aldus  Yvette. Bij een rollenspel zit de cliënt tegenover me en weet dat ik een jobcoach ben. Het is geen realistische setting, verduidelijkt Gerdien. VR zorgt daar wel voor. “Ondanks dat je een VR-bril op hebt, en dat weet, ervaar je wat je ziet als echt. Je brein kan de VR niet onderscheiden van de realiteit en dus denk je anders en voel je anders. Het basisprogramma in VR kunnen we aanpassen om bepaalde situaties te creëren. Op deze manier benaderen we een daadwerkelijk sollicitatiegesprek het meeste. Door deze oefensessies gaat een cliënt zich zekerder voelen waardoor een sollicitatiegesprek hopelijk wel succesvol afgerond kan worden.”  

Terugkijken 

Een ander groot voordeel is dat ze samen met de cliënt met sollicitatiegesprek kunnen terugkijken. Het zien heeft zoveel meer impact dan het vertellen. Ze krijgen zelf door wat er misgaat en wat ze een volgende keer anders moeten doen. Yvette somt wat voorbeelden op. “Ik had een cliënt bij wie voorgaande sollicitatiegesprekken niet goed verlopen waren. Hij gaf aan wat hij lastige vragen vond en wanneer hij het moeilijk had in het gesprek. Die situaties kunnen we nu concreter gaan oefenen. Of die cliënt die de goede dingen zei, maar alles was vlak. Er zat geen enthousiasme in zijn stem. Daarop ketste het sollicitatiegesprek af. Ook hier had ik dat het mondeling teruggekoppeld, maar met die feedback deed hij niet zoveel. Toen liet ik het hem horen en toen pas drong het tot hem door. Dat biedt mij dan gelegenheid om met hem daaraan te werken.”

Voorlopige eerste resultaten

De pilot loopt tot 1 juni. Cliënten reageerden heel positief op deze nieuwe manier van oefenen met (sollicitatie)gesprekken voeren. Wij zijn ook enthousiast, geven Gerdien en Yvette aan. “VR wordt nog niet tot nauwelijks ingezet voor jobcoaching, dus we zijn nog aan het pionieren. We willen het breder gaan inzetten, zodat we er veel meer cliënten er mee kunnen helpen.” 
Ze denken zelf aan oefenen met moeilijke gesprekken. Hoe geef je grenzen aan? En hoe kan iemand daar op reageren? Of hoe ga je vertellen dat je een psychische kwetsbaarheid hebt, twee jaar thuis gezeten hebt? Hoe geef je daar woorden aan? Je kunt oefenen met verschillende reacties. Hierdoor kan iemand steviger in zijn verhaal komen te staan. Wel iets vertellen, tegen wie en wat dan? Of juist niets vertellen. Een cliënt moet van te voren afwegingen maken. Daar is een speciaal document voor ontwikkeld. De cliënt krijgt hierdoor inzicht in de voor- en nadelen en kan op basis daarvan een weloverwogen keuze maken.  

Wanneer is de pilot een succes? 

Gerdien: “Als we zien dat het echt een meerwaarde heeft voor de cliënten. Dat het een succesvolle toevoeging is op de reguliere coaching. Dat je merkt: hé, iemand maakt een sprong.” Gerdien en Yvette zien ook nog een mooi neveneffect van virtual reality. Door het oefenen en terugkijken ontstaat er een stuk eigenaarschap. “Dit is hoe ik het nu doe en ik wil het anders doen. Door dat eigenaarschap kan de cliënt ook meer regie nemen. Dat is al een succes op zich, en het is helemaal mooi als dat eruit komt in de praktijk. Je ziet dan iemand grotere stappen zetten. En dat is toch wat we willen, dat cliënten weer de regie nemen en hebben over hun eigen leven?  Wij kunnen het mooi vertellen, maar een verhaal van een cliënt heeft veel meer zeggingskracht.”